بداهه‌نوازی: هنر اندیشیدن و اجرای موسیقی به طور همزمان.

هارمونی کلاسیک عملی(گفتار دوم)

نوشتن همراهی با پیانو برای ملودیهای تعیین شده

در نوشتن همراهی با پیانو برای ملودیهای تعیین شده ، معمولا آهنگهای عامیانه (بخصوص آسانترین آنها که پایه های هم آهنگی ساده و طبیعی داشته باشند) مورد استفاده قرارمی گیرد .

     در تمرینهای این قسمت باید دو موضوع اساسی در نظر گرفته شود :

     اول باید پایه بندی از نظر هارمونی برای ملودیهای تعیین شده را معلوم نمود ؛ سپس این پایه هارمونی را به شکلهائی که قابل اجرا وهمراهی با پیانو باشد نوشت . روشن است در این مورد باید قابلیت اجرای نتهای نوشته شده از لحاظ تکنیک پیانو در نظر گرفته شود .

 

     1- پایه بندی (زیربنا) از نظر هم آهنگی  

    در این مورد (برخلاف آنچه در ملودیهای کرالی عمل می شود) نباید هر یک از نتهای ملودی را جزء نتهای اصلی آکورها تلقی نمود . برای اینکه خاصیت اینگونه ملودیها طوری است که اغلب نتهای پهلوئی یا حتی انواع دیگر نمود آزاد نتهای بیگانه نسبت به آکورها در قسمتهای قوی میزانها قرار دارند ، بدین جهت ممکن نیست دستورهائی ارائه داد که به استناد آنها اینگونه ملودیها را بتوان چند صدائی کرد .

     در زیر چند میزان از ترانه ای به عنوان شاهد بر آنچه در بالا گفته شد آورده می شود :

 

                                       اتریش من ، میهن من


برای چند صدائی نمودن ملودی بالا اگر بخواهیم طبق دستورهائی که مثلا در مورد چند صدائی نمودن کرالها بکار می بردیم پیش رویم ، نمی توان به مقصود رسید . اگر مثلا نت دودییز میزان دوم و نت سی میزان سوم را به عنوان نتهای اصلی آکورها تلقی کنیم ، در اینصورت زیربنای هارمونی این جمله غیر طبیعی خواهد بود . ولی برای گوشهای تربیت شده و مستعد ، (بدون کمک گرفتن از دستورهای بخصوصی در این باره) با تلقی نتهای گفته شده در بالا به عنوان نتهای بیگانه ، مشکل نخواهد بود که زیربنای هارمونی را در ملودی بالا به ترتیب زیر تعیین نمایند :


در مورد مثال زیر نیز به ترتیب گفته شده در بالا باید عمل نمود :

 

                                 بدرود با کوهستان


در مثال بالا نیز نتهائی که با علامت X نشان داده شده اند به عنوان نتهای بیگانه باید تلقی شوند ، تا زیربنای هارمونی ملودی بالا به صورت زیر به دست آید :


به طوریکه از مطالعه دو مثال بالا استنباط می شود ، پایه بندی ملودیها از نظر هم آهنگی ، اغلب در تسلسل آکورهائی به شکل فرود ، که تا کنون به قدر کافی با آنها آشنا شده ایم ، نمود می نمایند .


2- نوشتن همراهی از نظر پیانو

     معمول ترین امکانات در طرح های زیر نشان داده می شوند ؛ این امکانات در عین حال می توانند به صورت آمیخته با یکدیگر نیز نمود کنند .

     همراهی با پیانو ممکن است به صورت طرح های زیر نمود داشته باشد :

     الف - به صورت آکور شکسته ؛ یعنی نتهای آکورها یکی پس از دیگری شنیده شوند .

     ب - آکورها با شکلهای گوناگون ریتمی نمود کنند .

     پ - به صورت تزئین زیربنای هارمونی به کمک نتهای بیگانه نسبت به آکورها .



همانطور که در طرح های نمونه بالا دیده شد ، در آکورهای شکسته ، صدای باس تا حدودی نقش بخصوصی باید ایفا نماید تا در نتیجه از توقف طولانی آن صدا روی یک نت جلوگیری شود . اگر بدینوسیله حتی در قسمتهای قوی میزان ، آکور چهار و شش تشکیل شود باید آنرا مجاز محسوب کرد ، زیرا در اثر بکار بردن این آکورها به صورت شکسته است که ظاهراً آکور چهار و شش بوجود آمده است .


قسمت همراهی به دو نوع عملی می گردد : اول اینکه ملودی برای ساز دیگری یا آواز در نظر گرفته شود که در نتیجه پیانو آزادی بیشتری در پروراندن صداهای دیگر به دست خواهد آورد . دوم اینکه ملودی و همراهی هر دو با هم ، طوری تنظیم گردد که قابل اجرا با پیانو باشد که در اینصورت معمولا دست چپ نقش همراهی را عهده دار خواهد بود .

در زیر چند مثال آورده می شود :

     آواز شبانان .





اشاره ها

1- تکرارهای بد صدا ، مانند تکرار هفتم آکور هفتم یا تکرار نت محسوس ، تنها موقعی ناراحت کننده خواهند بود که صدای باس یکی از نتهای تکرار شده باشد . 2- حرکت صداهای همراهی به صورت آکورهای شکسته اغلب ممکن است با ملودی تشکیل فاصله های پنجم و اکتاو موازی بدهند که به طور کلی قابل اغماض بوده و باید مجاز به شمار آیند مانند :


ولی اگر صدای باس با ملودی ، (به صورت حرکت نشان داده شده در زیر) تشکیل چنین فاصله ها را بدهند ، اینکار غیر مجاز شمرده می شود و باید از تولید اینگونه حرکتها خودداری نمود .


باید یادآوری نمود در مثال بالا چنگهای اول میزان به صورت اکتاو موازی نمود کرده اند که حتی حرکت های مخالف ، تولید شده در اثر شکسته بودن آکورها ، نیز نمی تواند ممنوع بودن آنها را از بین ببرد .

3- تعداد صداها در جمله های آزاد مانند اینگونه قطعه ها ممکن است دگرگون شوند . مثالا اگر بخواهیم در جاهائی صدای پرتری داشته باشیم ، این منظور با تکرار یک  یا چند صدا می تواند به دست آید . بدین ترتیب بطور موقت جمله پنج یا حتیشش صدائی نمود خواهد داشت ؛ بر عکس هر وقت و هر جا که خوش آیند باشد ، ممکن است جمله های چهار صدائی ، به صورت سه صدائی و حتی دو صدائی نیز درآیند .

     4- حفظ یک نوع توازن و تشابه شکلهای گوناگون همراهی ، دست کم در قسمتهای معینی از قطعه باید همیشه در نظر گرفته شود .

    بایستی من ؟




 باید سعی نمود حتی در قطعه های اینچنین کوتاه نیز تا حدود امکان در سبک همراهی تضادی بوجود آورد . در مثال دوم به وسیله آوردن قسمت میانی در صداهای بالاتر ، از یکنواختی همراهی جلوگیری شده است .

نتهای ایست دار «ارگ وار» اغلب در همراهی تاثیر جالب توجهی آشکار می سازند ، البته درهمه جا نمی توان از آن استفاده کرد .

             شکارچی ترسو




درمثالهای زیر ملودی و همراهی ، هردو با هم نمود دارند :

        از زندگی لذت ببرید




  رفقا ، بیرون



اگر آکورها به صورت شکسته در دست چپ قرار گرفته باشند ، باید دقت نمود که سوم (تییرس) آکورها بلافاصله پس از بمترین صداها قرار نگیرد ، بلکه باید تا اندازه متناسبی دورتر از باس آورده شود . در اساس باید در نظر گرفت که آکورهای دست چپ ، (صداهای بم) به حالت فشرده خوش صدا نیستند .

مثلاً در مثال زیر قسمت الف بهتر از قسمت ب است .



 تنظیم همراهی برای ملودیهای تعیین شده زیر ، (که اکثراً آهنگهای عامیانه اند) بهتر است نخست به وسیله نوشتن و سپسعملا با پیانو (از راه بداهه نوازی) انجام گیرد . باید در نظر داشت که در این مورد ، چنانکه پیش از این گفته شد ، اغلب تسلسل درجه های فرودی شکل ، (حتی تنها درجه های تنیک و نمایان) به عنوان زیربناهای هارمونی مورد استفاده قرار می گیرند .





در سل بمل بزرگ نیز اجرا نمائید.




در فادییز بزرگ نیز اجرا نمائید.


 درلا بمل کوچک نیز اجرا نمائید.


 در سل بمل بزرگ نیز اجرا نمائید.


 در ر بمل بزرگ نیز اجرا نمائید.


در سل دییز کوچک نیز اجرا نمائید.


در سل بمل بزرگ نیز اجرا نمائید.



در لا بمل بزرگ نیز اجرا نمائید.


در فا دییز بزرگ نیز اجرا نمائید.


در سی بزرگ نیز اجرا نمائید.


 در ر بمل بزرگ نیز اجرا نمائید.



 در سی بزرگ نیز اجرا نمائید.



 در دو دییز بزرگ نیز اجرا نمائید.



 در دو دییز کوچک نیز اجرا نمائید.


 در سل بمل بزرگ نیز اجرا نمائید.




دیدگاه کاربران


ارسال دیدگاه

*
شماره تماس شما دیده نخواهد شد.
پست الکترونیکی شما دیده نخواهد شد.
*